Od śmierci jej męża minęło już siedem lat.
Przez cały ten czas wiodła spokojne i
uporządkowane życie: najpierw pracowała w
szkole do emerytury, a trzy lata temu o
statecznie przeszła na zasłużony odpoczynek.
Stopniowo przyzwyczaiła się do ciszy w swoim
dwupokojowym mieszkaniu, do wieczorów z
ulubionymi książkami, do niedzielnych spotkań z córką Aliną.
Wmawiała sobie, że jej życie jest całkiem dobre — bez wstrząsów, bez zgiełku, ciche i zrozumiałe.
Tylko czasami, nakrywając do stołu dla jednej osoby, łapała się na smutnej myśli: zawsze lubiła gotować, ale teraz wszystkie jej starania były tylko dla niej samej.
Giennadij wkroczył w jej życie w październiku.
Poznali się na urodzinach wspólnej znajomej, Swietłany.
Walentyna od razu zwróciła na niego uwagę.
Wysoki, wysportowany, z siwymi skroniami i pewną siebie postawą.
Rozmawiał spokojnie, cicho, ale ludzie dookoła mimowolnie wsłuchiwali się w każde jego słowo.
Sam nalał jej wina, pomógł założyć płaszcz przed wyjściem i poprosił o numer telefonu tak naturalnie, jakby to było całkowicie oczywiste.
Do domu Walentyna wracała z uśmiechem.
„Oto mężczyzna” — myślała.
„Prawdziwy.
Z tych, których teraz już rzadko można spotkać”.
Następnego dnia zadzwonił.
Długo rozmawiali o książkach, o życiu, o tym, jak zmienił się świat.
Głos Giennadija brzmiał pewnie i spokojnie.
Mówił, że kobieta powinna czuć się bezpiecznie przy mężczyźnie.
Zapewniał, że prawdziwi mężczyźni dowodzą wszystkiego czynami, a nie słowami.
Podkreślał, że jest poważnym człowiekiem i dawno wyrósł z wieku pustych romansów.
Walentyna słuchała go i rozumiała: właśnie takiego towarzysza kiedyś sobie wyobrażała u swego boku.
Po tygodniu Giennadij sam zaproponował spotkanie u niej w domu.
— Po prostu wypijemy herbatę i porozmawiamy — powiedział.
Walentyna spędziła kilka godzin w kuchni.
Upiekła ciasta, przygotowała sałatkę, pięknie nakryła stół, wyjęła ulubiony obrus.
Giennadij pojawił się w tej samej marynarce i z tą samą nienaganną postawą.
Obejrzał mieszkanie, pochwalił wystrój, pochwalił poczęstunek, a potem samą gospodynię.
— Teraz rzadko spotyka się kobietę, która potrafi stworzyć taką przytulność — powiedział.
Wieczorem wyszedł zadowolony.
Prawda, przyszedł bez żadnego podarunku.
Gdy Walentyna zmywała naczynia, uspokajała się: pewnie po prostu nie wiedział, co wypada przynieść.
Za pierwszym razem wszystko się zdarza.
Z czasem spotkania stały się regularne.
W każdą środę równo o wpół do piątej Giennadij dzwonił, a o piątej już pojawiał się w jej domu.
Walentyna gotowała pierwsze, drugie danie, koniecznie coś do herbaty.
Jadł z apetytem, dziękował, opowiadał historie ze służby, rozprawiał o porządku, honorze i właściwym życiu.
Około wpół do dziesiątej zawsze wychodził.
I za każdym razem przychodził z pustymi rękami.
Ani pudełka czekoladek.
Ani kwiatów.
Ani tortu.
Nawet paczki ciastek.
Nic.
Walentyna zauważała to, ale od razu odganiała nieprzyjemne myśli.
Wydawało jej się niestosowne zwracać uwagę na takie drobnostki.
W końcu dojrzały, zasłużony człowiek, nie musi przecież za każdym razem przynosić prezentów.
Pewnego razu po kolacji Giennadij zadowolony odchylił się na oparcie krzesła.
— Walu, gotujesz barszcz tak, że już nie pamiętam, kiedy jadłem tak pyszny. — Zamilkł na chwilę. — Moja nieżyjąca żona, szczerze mówiąc, nie umiała gotować barszczu.
Uśmiechnął się z lekkim smutkiem.
Walentyna również się uśmiechnęła.
Ale z jakiegoś powodu wewnątrz pojawiło się nieprzyjemne odczucie, jakby coś zakłuło w sercu.
Nawet nie od razu zrozumiała, co dokładnie ją uraziło.
Pewnego razu w środę zajrzała do niej przyjaciółka Nina.
Walentyna akurat stała przy piecu: na jednym palniku gotowała się zupa, w piekarniku piekła się zapiekanka, a na stole leżały przygotowane produkty.
— Masz gości? — zapytała Nina.
— Giennadij powinien przyjść.
— Jasne — skinęła głową przyjaciółka i nagle zapytała: — Walu, a czy on chociaż raz przyniósł ci kwiaty?
Walentyna zastygła.
— Nie — przyznała po pauzie.
— Wcale ani razu?
— Ani razu.
Nina milczała.
— Ma przecież dobrą emeryturę, o ile rozumiem?
— Tak.
— I?
— Nino, on jest troskliwy. Codziennie dzwoni, interesuje się, jak się mam…
— Dzwonienie nic nie kosztuje — spokojnie odpowiedziała przyjaciółka. — Ty gotujesz, przyjmujesz, tworzysz przytulność. On pięknie rozprawia o szacunku dla kobiety. Tylko że to wszystko wygląda jakoś jednostronnie, nie uważasz?
Walentyna nic nie odpowiedziała.
Ale słowa Niny nie wychodziły jej z głowy przez cały wieczór.
Potem córka Alina przypadkowo poznała Giennadija.
Niespodziewanie wpadła do matki, kiedy ten był w gościach.
Wszyscy posiedzieli przy stole.
Giennadij mówił pięknie i pewnie, a Alina uprzejmie podtrzymywała rozmowę.
Następnego dnia zadzwoniła do matki.
— Mamo, on rzeczywiście potrafi mówić — ostrożnie zauważyła córka.
— Tak, potrafi — zgodziła się Walentyna.
— Tylko nie zauważyłam, żeby cokolwiek robił.
— Alino, nie wtrącaj się, proszę. Sama sobie poradzę.
— Dobrze, mamo. Jesteś dorosłą osobą.
Więcej córka nic nie powiedziała.
Ale właśnie jej ton nie dawał Walentynie spokoju jeszcze przez kilka dni.
W lutym Walentyna miała urodziny.
Nie zamierzała urządzać wielkiej uroczystości, chciała po prostu spędzić przyjemny wieczór.
Giennadij doskonale wiedział o święcie — sama mu o tym mówiła jeszcze w styczniu.
Cały dzień Walentyna gotowała.
Od wieczora ugotowała galaretę mięsną, nadziała jajka, upiekła miodownik, pięknie nakryła stół.
O szóstej pojawił się Giennadij.
Jak zawsze.
Z pustymi rękami.
Obejrzał świąteczny stół i zadowolony powiedział:
— Umiesz ty przyjmować gości!
Usiadł do stołu, nałożył sobie galaretę i zaczął ją chwalić.
A Walentyna nagle złapała się na myśli: człowiek przyszedł na jej urodziny bez ani jednego znaku uwagi.
Giennadij podniósł kieliszek.
— Walentyno, jesteś zdumiewającą kobietą. Dobrą, mądrą, gospodarną. Teraz takich prawie nie zostało. Za ciebie!
Wypili.
Dalej rozprawiał o tym, że prawdziwe wartości mierzy się nie pieniędzmi, a ciepłem duszy.
Walentyna słuchała i myślała:
„Właśnie.
Nie pieniędzmi”.
Po deserze Giennadij zadowolony powiedział:
— Walu, tak mi z tobą dobrze. Tak przytulnie. Przychodzę tu jak do domu.
— Gieniu — spokojnie powiedziała Walentyna — a nie myślałeś, że tę przytulność ktoś tworzy?
— Ktoś kupuje produkty, godzinami stoi przy piecu, nakrywa do stołu?
Popatrzył na nią zdziwiony.
— Ale tobie się to podoba. Jesteś gospodynią.
— Podoba mi się, kiedy doceniają to nie tylko słowami.
Giennadij lekko zmarszczył brwi.
— Nie rozumiem, do czego zmierzasz.
— Do niczego nie nawiązuję. Po prostu mówię wprost. Przez siedem miesięcy ani razu nie przyszedłeś nawet z paczką herbaty. Dziś są moje urodziny. Tak dużo mówisz o szacunku dla kobiety, ale szacunek to nie tylko piękne słowa.
Zapadła długa cisza.
Na twarzy Giennadija zmieniały się zdziwienie, uraza i zimna pewność człowieka, który przywykł uważać się za mającego rację.
Wstał.
— Nie spodziewałem się tego po tobie — powiedział.
— Czego dokładnie?
— Wszystko przeliczasz. To małostkowe.
— Małostkowo jest przyjść do kobiety na urodziny z pustymi rękami — spokojnie odpowiedziała Walentyna. — Nie pieniądze liczę, Gieniu. Mówię o uwadze.
Milcząc, założył marynarkę i powiedział:
— Byłem pewien, że się rozumiemy.
— Ja też tak myślałam. Okazało się, że rozumieliśmy wszystko inaczej.
Wyszedł.
Drzwi zamknęły się cicho.
Walentyna wróciła do kuchni i popatrzyła na świąteczny stół.
Spodziewała się, że będzie ją bardzo boleć.
Ale zamiast bólu poczuła coś innego.
Jasność.
Giennadij nie dzwonił ani następnego dnia, ani po tygodniu.
Pierwsze środy Walentyna z przyzwyczajenia nadsłuchiwała telefonu, ale stopniowo przestała czekać.
Zadzwoniła do Niny i opowiedziała o wszystkim.
Przyjaciółka tylko westchnęła:
— Walu, obraził się, bo nie chciał stracić darmowej restauracji.
— Wygląda na to, że tak jest — smutno uśmiechnęła się Walentyna.
W niedzielę przyjechała Alina.
Piły herbatę, omawiały wiosnę, remont w przedpokoju, a potem córka ostrożnie zapytała:
— Mamo, jak się masz?
— W porządku. Tylko żal nie z powodu jego odejścia. A z tego, że tak długo nie chciałam widzieć oczywistości.
— Po prostu nie chciałaś tego zauważać — cicho powiedziała córka.
Walentyna zamyśliła się.
— Tak. Dokładnie tak.
W marcu Giennadij niespodziewanie zadzwonił.
Jakby nic się nie stało.
— Walu, cześć. Jak życie? Pomyślałem sobie, może wpadnę do ciebie któregoś dnia?
Pomilczała.
— Gieniu, myślę, że nie powinniśmy kontynuować znajomości. Życzę ci wszystkiego dobrego.
— Mówisz poważnie? Z powodu takiej drobnostki?
— Dla mnie to nie drobnostka.
— Masz trudny charakter, Walu.
— Możliwe — spokojnie zgodziła się. — Wszystkiego dobrego.
Odkładła słuchawkę.
Podeszła do okna.
Za oknem była wczesna wiosna.
Jeszcze chłodna, ale już pachnąca tającą ziemią i nowym życiem.
Walentyna uśmiechnęła się, wzięła telefon i napisała do Niny:
„Jesteś w sobotę wolna? Chcę iść do kina”.
Odpowiedź przyszła prawie natychmiast:
„W końcu”.
