Ale już następnego dnia ci, którzy pozwolili
sobie na zbyt wiele, otrzymali zasłużoną lekcję.
— Tego teraz nikt nie kupuje! Chyba że na
działkę — młody doradca z identyfikatorem
„Artiom” nawet nie próbował ukrywać irytacji.
Cmokał językiem, przewracał oczami,
przestępował z nogi na nogę i z niedowierzaniem
spoglądał na starszą kobietę, która uważnie
badała wnętrze dwóch małych lodówek.
— Może właśnie na działkę jest mi potrzebna —
klientka uśmiechnęła się, ale jej spojrzenie zdradzało niepokój.
— No tak, jasne. Przecież sama pani mówiła, że przechowuje produkty na balkonie — podśmiewał się chłopak i zaczął wymieniać spojrzenia z kolegami.
Tamci potakiwali ze zrozumieniem i w duchu życzyli Artiomowi cierpliwości do „bezużytecznej” klientki.
Tak między sobą nazywali tych, którzy mogli pozwolić sobie tylko na najtańszy sprzęt: schodzi dużo czasu, a zysku prawie żadnego.
Tydzień temu Maria Iwanowna od razu poczuła, że coś jest nie tak: jej lodówka nagle zamilkła, a pod nią rozlała się kałuża.
„Oby tylko nie zalało sąsiadów!” — przestraszyła się i pośpieszyła po szmatę i wiadro, aby wytrzeć wodę.
Coś podobnego zdarzało się już wcześniej, ale tym razem wody było znacznie więcej, a „milczenie” starej lodówki się przedłużało.
Maria Iwanowna usiadła na taborecie i ze smutkiem spojrzała na nią:
— No i ty mnie zostawiłaś — spróbowała zażartować, żeby nie popaść w rozpacz.
Awaria była dla niej prawdziwym ciosem.
Rozumiała, że prędzej czy później to nastąpi, ale starała się nie myśleć o najgorszym.
Żyjąc z samej emerytury, trudno odłożyć pieniądze na duży zakup.
Najpierw kobieta zaprosiła fachowca z polecenia sąsiadki:
— Michaił, proszę spojrzeć. Może da się jeszcze naprawić?
— Nie, taniej będzie kupić nową. A i części do tego modelu już się nie znajdzie.
— Dziękuję panu. Bardzo szkoda…
— Proszę się nie martwić. Teraz są opcje na każdą kieszeń. Przecież nie potrzebuje pani ogromnej?
— Nie, oczywiście. Jutro pójdę do sklepu. Ile jestem panu winna?
Znajomy fachowca prosił, by nie brać dużo.
Maria Iwanowna — dobra i inteligentna kobieta, która kilka lat temu straciła męża — żyła bardzo skromnie.
Syn mieszkał daleko i prawie nie przyjeżdżał.
Sąsiedzi do tej pory szeptali o tym, jak nie przyjechał nawet wtedy, gdy wiosną złamała nogę.
Za to w okolicy znało ją wielu.
Przez całe życie pracowała jako nauczycielka i z ciepłem wspominali ją zarówno uczniowie, jak i ich rodzice.
Spotykając byłych wychowanków, zawsze szczerze się cieszyła.
Michaił wyszedł, nie biorąc pieniędzy.
Ta cicha starsza kobieta przypomniała mu jego własną matkę — tak samo życzliwą i skromną.
Pozostawało czekać na emeryturę, która miała nadejść za kilka dni.
Co prawda, trzeba będzie odłożyć opłacenie rachunków za czynsz.
„Nic nie szkodzi, gdzieś zaoszczędzę” — postanowiła Maria Iwanowna.
I oto nadszedł dzień zakupu.
W sklepie AGD przeszła obok błyszczących, drogich modeli i skierowała się na koniec sali, gdzie stały prostsze opcje.
Szybko oceniając ceny, wybrała dwie lodówki, które mieściły się w jej budżecie.
„Nieduża, za to z zamrażalnikiem. Przecież dużo mi nie trzeba” — pomyślała, otwierając drzwiczki.
— Dzień dobry! Czy mogę w czymś pomóc? — z uśmiechem pojawił się młody sprzedawca.
— Dzień dobry. Proszę mi powiedzieć, jaka jest różnica między tymi modelami? Cena jest prawie taka sama.
— Cóż… — Artiom przewrócił oczami. — Ja bym w ogóle nie radził tego brać. Sama pani widzi — przestarzały model. I kratka z tyłu wystaje.
— Mimo wszystko chciałabym wybrać spośród tych opcji.
Artiom skrzywił się niezadowolony.
Niedawno zaczął pracę i jasno mu powiedziano: trzeba sprzedawać to, co droższe.
Jeśli klient wybiera budżetową opcję — to znaczy, że sprzedawca słabo sobie radzi.
— Trzeba je rozmrażać ręcznie. A ta, — wskazał na lodówkę trzy razy droższą, — sama się rozmraża. Lepiej tę wziąć.
— To mnie nie przeraża. Ważne, żeby działała. Przepraszam, ale moja lodówka zepsuła się w najmniej odpowiednim momencie i produkty muszę trzymać na balkonie. A pieniędzy wystarcza mi tylko na taką opcję.
— Jeśli nie ma pieniędzy, to po co w ogóle przychodzić do sklepu? Mam bez pani dość pracy. Proszę wziąć od dzieci, pożyczyć od koleżanki. Wszystko lepsze niż kupowanie tego, — lekceważąco skinął głową na lodówkę. — Czy dzieci pani nie pomagają?
— Słucham, co pan powiedział? — Maria Iwanowna poczuła się zagubiona.
Sprzedawca dotknął najczulszego punktu.
Syn od dawna żył własnym życiem i to była jeszcze w stanie zaakceptować.
Ale wnuk stał się prawdziwym problemem: pół roku temu wyjechał do stolicy i stale prosił o pieniądze.
Złościła się, prosiła go o powrót, ale i tak nie wytrzymywała i wysyłała ostatnie oszczędności, gdy żalił się: „Inaczej będę nocować pod mostem”.
— Artiom, co tam masz? — podszedł inny doradca.
— A, pieniędzy nie ma, a lodówka potrzebna. Najtańszą chce wziąć — cicho odpowiedział Artiom, ale kobieta wszystko słyszała.
— Przecież emeryci mają pieniądze, tylko nie chcą wydawać. Na tamten świat zbierają — uśmiechnął się drwiąco drugi. — A tak przy okazji, dostawa jest płatna. I wniesienie też. Czy sami będziecie wieźć? Akurat śnieg spadł.
Obaj się zaśmiali.
Trzeci sprzedawca z daleka potaknął z aprobatą.
— Dość tego! Proszę zawołać kierownika! Jestem takim samym klientem jak wszyscy. Dlaczego tak ze mną rozmawiacie? Czy ja chcę ukraść tę lodówkę?
Maria Iwanowna nie wytrzymała, jej głos zaczął drżeć.
Nie była przyzwyczajona do takiego traktowania: nawet najtrudniejsi uczniowie zawsze ją szanowali.
A teraz ci młodzi ludzie patrzyli na nią jak na puste miejsce.
— Nie ma tu żadnego szefa! Proszę iść robić awantury do innego sklepu. Nie zamierzamy przed panią skakać…
Artiom nie zdążył dokończyć: na sali pojawił się właściciel sklepu — Siergiej Pietrowicz.
— Czy mi się wydaje, czy znowu masz problemy, Artiom?
— Wszystko w porządku! Po prostu proponuję droższy model — szybko zameldował tamten.
— To dlaczego klientka o mało nie płacze?
Siergiej uważnie przyjrzał się kobiecie i nagle zmarszczył brwi:
— Chwileczkę… Czy pani to Maria Iwanowna?
— Tak… A pan to pewnie mój były uczeń? — uśmiechnęła się, zapominając o urazie. — Przepraszam, nie poznaję…
— Siergiej Gorbań. Pomagała mi pani w nauce po lekcjach.
— Dokładnie, Sieroża! Jakże mogłam cię nie poznać…
Ostrożnie wziął ją pod rękę i zaprowadził do gabinetu.
Artiom nerwowo szepnął do kolegi: „Mamy przerąbane…”
Siergiej usadził Marię Iwanowną, nalał jej kawy i zapytał o życie.
Następnie podziękował jej za pomoc w latach szkolnych i cicho dopytał:
— Czy moi pracownicy panią obrazili?
— Tak, Sieroża. Nie podobało im się, że biorę najtańszą opcję…
— To niedopuszczalne. Zaraz to wyjaśnię.
Ostro porozmawiał ze sprzedawcami, przypominając im, że najważniejszy jest szacunek do każdego klienta, a nie wysokość paragonu.
— Natychmiast obsłużcie Marię Iwanowną jak należy! — rozkazał.
Sprzedawcy, zmieszani, pośpiesznie przepraszali i realizowali zakup.
— Nie trzeba płacić — powstrzymał ją Siergiej. — Proszę uznać to za prezent i podziękowanie za wszystko, co pani dla mnie zrobiła.
— Nie, Sieroża, tak nie wolno… — zawstydziła się kobieta.
On jednak pozwolił jej zapłacić, ale następnego dnia czekała ją niespodzianka.
Wczesnym rankiem rozległ się dzwonek: dostawa.
Po pół godzinie przed dom podjechał samochód.
Dwaj tragarze — Artiom i jego partner — z trudem wnosili duże pudło.
Gdy zdjęto opakowanie, Maria Iwanowna zobaczyła drogą, nowoczesną lodówkę.
— To od Siergieja? — cicho zapytała.
— Tak… I proszę nam wybaczyć to wczorajsze.
— Co było, minęło. Widzę, że już zapłaciliście… — uśmiechnęła się. — Może chociaż herbaty?
— Nie możemy, musimy jeszcze pracować. Przenieśli nas do działu transportu jako tragarzy…
Po ich wyjściu kobieta zauważyła: pieniądze za zakup wróciły na kartę.
A wieczorem czekała ją kolejna niespodzianka — pod drzwiami stali jej byli uczniowie na czele z Siergiejem, z kwiatami i zaproszeniem na zjazd absolwentów.
Łzy same napłynęły do oczu: pamiętano o niej.
Później zadzwonił wnuk i znowu zaczął prosić o pieniądze.
— Wadim, nie wyślę ci już ani grosza. Mogę cię jedynie zatrudnić jako tragarza u znajomego.
— Nie chcę! — oburzył się.
— W takim razie nic nie mogę pomóc — odpowiedziała twardo.
Odłożywszy słuchawkę, Maria Iwanowna uśmiechnęła się i poszła włączyć nową lodówkę.
Dobro nigdy nie znika bez śladu.
Prędzej czy później na pewno powraca.
